Afrikaans…

en Anglisismes.

To my English readers, I do apologise. Since this is a post about my Mother tongue, it can not be done in anything other than said Mother tongue. And translating it will not work either.

Terug na die rede vir die pos.

Afrikaans en anglisismes.

Ek is geen taalkundige nie. Om die waarheid te sê, die laaste keer toe ek enigsins iets te doen gehad het met taalkunde was to my seun op skool was. En dit is ook al 5 jaar terug.

Daar is gisteraand vir my gesê ek is obsessief oor my IDEE van Afrikaans. Ek stem nie saam nie. As ek obsessief was sou ek elke dag na RSG geluister het en tekere gegaan het oor hoe mense deesdae Afrikaans praat. Ek sou ten minste een keer ‘n week aan die HAT geskryf het en gekla het oor al die gruwelike woorde wat deesdae in Afrikaans gebruik word. Waaroor ek wel obsessief is, is dit die fyn lyn tussen orde en chaos.

Soos dinge nou staan is ek nie obsessief oor my IDEE van Afrikaans nie. Ek weier net volstrek om anglisismes te gebruik.

Iets ruptuur nie – dit bars.

Jy is nie marginaal enige-iets nie – dalk moontlik effens.

Jy diskusseer nie ‘n onderwerp nie, jy bespreek dit.

Jy het nie toksiene in jou bloed nie, maar wel gifstowwe.

En so kan ek seker aanhou en aanhou, maar ek is seker julle verstaan nou wat ek bedoel.

Baie mense word kwaad vir my. Woedend. Hoekom? Omdat my eerste gedagte by die aanhoor van ‘n anglisisme is dat jy doodeenvoudig te lui is om die Afrikaanse woord te gaan soek? En omdat ek dit dan vir jou noem? Word jy kwaad want jy dink ek dwing my opinie op jou af? Dis nie wat ek doen nie. Ek maak jou net bewus van die oorspronklike woord. Jou keuse of jy volgende keer wil dink voor jy ‘n anglisisme gebruik of nie.

Ek verstaan heel duidelik dat ‘n taal nie staties kan en mag bly nie. Woorde word deurentyd opgeneem in almal se woordeskat. Spruiblad en rekenaarskerm – sulke tipe goed. Nuwe goed, nuwe woorde.

Maar. Hoekom die oorspronklike woord vervang met ‘n Engelse weergawe? Die woord is tog daar, hoekom dit nie gebruik nie? Hoekom MY ore besoedel met woorde soos pavement. En soos ek alreeds genoem het, diskusseer. Ruptuur. Toksiene. Viriliteit. Marginaal.

Hoe jy praat as jy saam met jou sogenaamde geleerde vriende verkeer, skeel my min. Ek is ook glad nie ‘n taalpuris nie. Gaan beslis nie daarop aandring dat jy woorde gebruik soos vonkprop en knormoer nie. Starter en sparkplug werk vir my. Gebruik met die grootste liefde die Engelse woord as jy nie op die Afrikaanse een kan afkom nie. Ek besef lewenskrag beskryf dalk nie alles wat die woord virility beskryf nie. Gebruik dan virility. Nie viriliteit nie. Net die spel daarvan gee my so slegte smaak in my mond. En die aanhoor verskaf my letterlik pyn.

Hoekom ek eintlik so kwaad was vir die poepol van gisteraand was omdat hy my opinie en waardestelsel afgemaak het as ‘n obsessie. En toe vir my ‘n hele paar sinne aanstuur wat juis die woorde bevat wat ek nie na KAN luister nie. Wat hier diep binne my, op ‘n baie sagte plek, ‘n lem indruk. Woord vir woord aangehaal vanuit sy laaste boodskap – “Gebruik wat jy wil, maar skip die behoefte om dit aan ander te verkoop, herhaaldelik”. Met ander woorde – jy mag swak Afrikaans gebruik, en ek moet daarna luister. Maar ek mag jou nie daarop wys nie. Want dan word jy aanvallend en vermy my? Of kryt my uit as obsessief? En hoe kan ek aan iemand iets verkoop waarna hy alreaads toegang het? Is dit regtig so vergesog om te verwag dat ‘n Afrikaanssprekende in die eerste plek, Afrikaans praat, en in die tweede plek, as hy nie kan of wil ordentlik praat nie, genoeg respek vir my het om dinge dan nie so bietjie aan te pas?

Want. Dit gaan nie oor taalgebruik as sulks nie. Dit gaan oor die water wese daarvan. As almal so begin praat, wat bly van Afrikaans oor? As al die woorde wat gebruik word maar net Afrikaans klinkende Engelse woorde is. Dan praat jy mos nie meer Afrikaans nie. Jy praat dan net Engels met ‘n ander uitspraak. En uiteindelik. Die feit dat hierdie spesifieke woorde in die HAT opgevat is as Afrikaans, beteken geensins dat dit NIE ‘n anglisisme is nie. Net dat Afrikaners al hoe luier word. Dit beteken net dat ons, as ‘n ras, of ‘n taalgroep, of ‘n idee, niks meer oor het van die mense van wie ons afstam nie. Dat ons niks het om op trots te wees nie, want wat bly oor? Ons het geen meer politieke mag nie. Niks meer finansiële mag nie. Geen sê meer in enige-iets wat saak maak nie. Al wat ons dalk oor het is ons trots en ons taal. En selfs ons trots is op pad uit. Want daar is ‘n rede hoekom ek nie in Afrikaans blog nie. Dis ‘n venynige wêreld waar almal kan slegsê soos hulle wil, en waarvan ek nie regtig deel wil wees nie.

Dus, al wat oorbly, wat goed is van Afrikaans wees, is die taal wat ons praat. Ek praat nie geradbraakte Afrikaans nie. My taalgebruik is nie deurspek van anglisismes en “slang” nie. Ek praat ook nie ‘n dialek nie. Ek praat die Afrikaans wat ek by my pa geleer het. Wat dit by sy pa geleer het – en ek sal nie om verskoning vra daaroor nie!

Solank ek asem haal, sal daar een plek in hierdie gemors van ‘n land wees waar die Afrikaanse taal gesond gepraat word. Want, ek kan.

As jy nie daarvan hou nie, heeltemal reg. Jy’s net so geregtig op jou opinie as wat ek is. En die twee hoef nie noodwendig ooreen te stem nie. En ons lewens ook nie.

Hiermee dan nou my gebruiklike Vrydag afpak.

Mag die naweek net mooi wees.

Advertisements

17 comments on “Afrikaans…

  1. Ok, if I understand correctly, you don’t like how Afrikaans speaking people use English words when they’re speaking Afrikaans? I do that when I’m speaking Afrikaans simply because I’m English speaking and if I don’t know the word when speaking Afr. But, yes – it irks me so much when Afrikaans speaking people, who can speak their language fluently say things like “Ja, dit is great” etc. Seems big with the showbiz people … Anyway, your English is excellent BTW.

    If I didn’t understand your post correctly then I apologize 🙂

    • Not English words as such Esperanza – English words that they’re pronouncing in an Afrikaans fashion. And no apology necessary.
      I don’t really care how many English words they use, as long as they use the English word. At least there’s still some distinction between the two languages.
      They way things stand now they’ll be using only Afrikaans sounding English words, and that would not be cool.

  2. Wou net sê ek geniet nog elke post wat jy neersit… Dit kom deur op my e-pos, en wil ‘n geluk byvoeg met die werk… Ek self haat geleende woorde wat van engels afgelei word. Hou by die oorspronkilike taal of moet nie praat nie! Mis julle!!

    • Hey gesiggie 😉
      Nou die dag gewonder hoe op aarde dit met jou gaan – but hey, life goes on, of hoe!!
      Wat die leenwoorde aanbetref – ek het nie baie goed waaroor ek omgee nie. Inteendeel, daar is dalk te min goed waaroor ek omgee. Maar hierdie is die een ding waaroor ek weier om terug te staan!!!
      Thanks vir die geluk met die werk – hoop maar die geluk bly hou!!

    • Thanks Grace 😉
      Here in SA, not many English people has Afrikaans as a second language. But almost all Afrikaans speakers has English as a second language.
      As, I suppose, it is the world over…

    • It does have some similarities with German, Flemish and Dutch. As harsh as it can be, it is also a melodious language – good for being angry and sad, and melancholy – and it’s mine 😉

  3. My Afrikaans friends laugh at me because on te very rare occasion that I do decide to speak in Afrikaans they say that it’s too formal. I only know Afrikaans from school and we were not taught to replace the words with English sounding ones.
    When I speak Mandarin to my parents, I will throw in an English word every now and again but that’s just because I don’t know what it is in Mandarin. I sure as hell don’t try to say the word with a Mandarin accent though, that would be ridiculous.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s